در ازدواج تنها عقل و بلوغ کافی نیست
74 بازدید
تاریخ ارائه : 11/16/2014 9:35:00 AM
موضوع: الهیات و معارف اسلامی

در فقه اسلامى محرز و مسلّم است که براى ازدواج‏، تنها عقل و بلوغ کافى نیست یعنى یک پسر به صرف آنکه عاقل و بالغ است نمى‏تواند با دخترى ازدواج‏ کند، همچنانکه براى دختر نیز عاقله بودن و رسیدن به سنّ بلوغ دلیل کافى براى ازدواج‏ نیست؛ علاوه بر بلوغ و علاوه بر عقل، رشد لازم است. عقل غیر از رشد است و مسأله دیگرى است. افراد یا عاقل‏اند و یا مجنون. عاقلها به دو نوع تقسیم مى‏شوند: یا رشید هستند یا غیر رشید.

در اصطلاح متداول فارسى امروز، به کسى «رشید» مى‏گوییم که اندام خیلى موزون و برازنده‏اى داشته باشد. عرب این را «رشیق» مى‏گوید نه «رشید». «رشد» در اصطلاح فقهى مربوط به اندام نیست، یک نوع کمال روحى است. مثلًا در مورد ازدواج، پسرى که مى‏خواهد ازدواج کند باید معنى و هدف و ارزش نتایج ازدواج را درک کند و قدرت تشخیص و انتخاب و اراده داشته باشد؛ به صرف تلقین این و آن، شخصى را به عنوان همسر انتخاب نکرده باشد؛ همچنانکه دختر نیز براى انتخاب همسر باید «رشد» داشته باشد.

تعریف رشد

اگر بخواهیم کلمه «رشد» را به مفهوم عامّ خودش که شامل همه انواع رشدها در همه موارد بشود تعریف کنیم باید بگوییم: رشد یعنى «اینکه انسان شایستگى و لیاقت اداره و نگهدارى و بهره ‏بردارى یکى از سرمایه ‏ها و امکانات مادّى و یا معنوى که به او سپرده مى‏شود داشته باشد» یعنى اگر انسان در هر ناحیه از نواحى زندگى که حکم یک شأن و وسیله‏اى را دارد، شایستگى اداره و نگهدارى و بهره‏ بردارى از آن را داشته باشد، چنین شخصى در آن کار و در آن شأن «رشید» است؛ حال آن چیز هر چه مى‏خواهد باشد، همه آن چیزها و اشیائى که وسائل و سرمایه ‏هاى زندگى هستند.مجموعه ‏آثاراستادشهیدمطهرى    ج‏3    314     تعریف رشد ..... ص : 314