جهیزیه به عهده مرد است یا زن؟
639 بازدید
تاریخ ارائه : 4/8/2014 11:00:00 AM
موضوع: تاریخ و سیره

جهیزیه به عهده مرد است یا زن؟


دختر و پدر او نسبت به تهيه جهيزه هيچ وظيفه اى ندارند و تهيه آن بر آنها واجب نيست. آنچه بر پدر واجب است تأمين خوراك، پوشاك و مسكن فرزندان است و تهيه جهيزيه از طرف خانواده دختر، صرفا يك رسم عرفى است.

سه دلیل فقهی، قانونی و عقلی  بر این که  تهیه جهیزیه بر عهده مرد(داماد) است:

 دلیل فقهی:

جهیزیه که همان لوازم خانگی است از اجزاء نفقه بوده و نفقه عبارت است از مسکن، البسه، غذا، لوازم منزل که به طور متعارف یا وضعیت زن متناسب باشد. اصولاً در شرع اسلام شوهر دو تکلیف مالی نسبت به زن دارد، یکی مهریه است که مقدار آن در حین عقد یا توافق زوجین تعیین می شود. دیگری نفقه است که برخلاف مهریه، فقط یک حق و دین مالی است که زن می تواند آن را مطالبه کند. نفقه یک حکم تکلیفی است که حتی اگر زن استطاعت مالی داشته باشد از گردن مرد ساقط نمی شود.

 بنابراین، از نظر فقهی تردیدی وجود ندارد که تأمین کلیه وسایل زندگی بر عهده شوهر است و از ابتدای تشکیل خانواده شوهر بایستی وسایل مورد نیاز زندگی را تأمین نماید، لیکن اگر شوهر هم توانایی خریداری و تأمین وسایل مورد نیاز زندگی را ندارد همسرش باید به حداقل امکانات شوهر قناعت کند .

 دلیل قانونی:

ماده 1107 قانون مدنی، وسایل خانگی را که همان جهیزیه باشد از اجزاء نفقه دانسته که شوهر ملزم به فراهم کردن آنها می باشد. جهت ضمانت اجرایی این قانون گذار در ماده 642 قانون مجازات اسلامی، مجازات ترک نفقه را سه ماه و یک روز تا 5 ماه زندان تعیین کرده است.

 دلیل عقلی:

از نظر عقلی هم امکان تهیه جهیزیه توسط دختر بسیار سخت تر از پسر است. مثلاً در دو خانواده که از نظر شرایط اقتصادی مساوی هستند و یکی سه پسر و دیگری سه دختر دارد، مسلماً آن خانواده ای که سه پسر جوان دارد قدرت فعالیت اقتصادی بیشتری داشته و امکان تهیه جهیزیه برای آنها بیشتر امکان پذیر است.

برخی نیز براین باورند رسم تهیه جهاز قدمت بسیار زیاد دارد.زیرا حضرت فاطمه(س) ، همسر امام علی(ع) با خود جهیزیه به خانه همسرش برد. البته باید توجه داشت که طبق این نقل رسول اکرم(ص) مهریه دخترش را دریافت کرد و و از آن مهریه جهیزیه خریداری کرد و اکنون هم اگر مهریه را به پدر دختر بدهند او نیز جهیزیه تهیه خواهد کرد.

 به نقلى در جريان خواستگارى، حضرت رسول (ص) به حضرت امير (ع) امر فرمودند كه زره خود را كابين فاطمه (ص) قرار بده و بعد آن را كه 500 درهم ارزش داشت فروختند و بهاى آن را خدمت پيامبر (ص) آوردند. رسول گرامى اسلام (ص) مقدارى از آن را به بلال دادند و فرمودند با اين پول براى دخترم بوى خوش بخر و باقيمانده را به بعض اصحاب سپردند و فرمودند آنچه را دخترم بدان نيازمند است آماده ساز كه فهرست جهيزيه حضرت در امالى شيخ طوسى (ره) مذكور است.

لیست جهیزیه حضرت زهرا(س)

 1- پيراهنى كه به هفت درهم خريدارى شده بود.

2- روسرى (مقنعه) كه قيمت آن يك درهم بود.

3- قطيفه مشكى كه تمام بدن را كفايت نمى‏كرد.

4- يك سرير عربى (تخت) كه از چوب وليف خرما مى‏ساختند.

5- دو تشك از كتان مصرى كه يكى پشمى‏و ديگرى از ليف خرما بود.

6- چهار بالش كه دوتاى آن ازپشم و دوتاى ديگر از ليف خرما بود.

7- پرده.

8- حصير هجرى.

9- دست‏آس.

10- مشكى از پوست.

11- كاسه چوبى براى شير.

12- ظرف پوستى براى آب.

13- سبوى سبز رنگ.

14- كوزه‏هاى متعدد.

15- دو بازوبند نقره‏اى.

16- يك ظرف مسى.

وقتى چشم پيامبر به آنها افتاد فرمود: خداوندا، زندگى را بر گروهى كه بيشتر ظروف آنها سفالست، مبارك گردان

فروغ ابديت- ج 1، آيت الله جعفر سبحانى